ਕਾਠਮੰਡੂ, 27 ਅਗਸਤ (ਜਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨਿਊਜ਼): ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹ ਕਾਰਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 332 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 14 ਬੱਚੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਹਾਲੇ ਲਾਪਤਾ ਦੱਸੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਹੜ੍ਹ 26 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਕਰੀਬ 8:40 ਵਜੇ ਰਸੂਵਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਸ ਨੇ ਰਸੂਵਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨੁਵਾਕੋਟ, ਧਾਦਿੰਗ ਅਤੇ ਗੋਰਖਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਨਦੀ-ਕਿਨਾਰੇ ਵਸੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਜਾਨੀ ਅਤੇ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਂਚ ਅਨੁਸਾਰ ਨੇਪਾਲ–ਤਿੱਬਤ ਸਰਹੱਦ ਨੇੜੇ ਉੱਚੇ ਹਿਮਾਲੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਅਤੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਪਾਣੀ, ਬਰਫ਼, ਚਿੱਕੜ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਤੇਜ਼ ਵਹਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਮਲਬਾ ਨਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਹੇਠਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਰੋੜ੍ਹ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ।
Reuters ਮੁਤਾਬਕ ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਤਿੱਬਤ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 359 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕ ਲਾਪਤਾ ਹਨ। ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੈਲਾਸ਼ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਜਾ ਰਹੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹੜ੍ਹ ਕਾਰਨ ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਰਜਨਾਂ ਪੁਲ, ਸੜਕਾਂ, ਮਕਾਨ, ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ, ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਪੁਲ ਟੁੱਟ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਬਸਤੀਆਂ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨੇਪਾਲੀ ਫ਼ੌਜ, ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਟੀਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਫਸੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖਾਣਾ, ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹਵਾਈ ਰਸਤੇ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ, ਟੁੱਟੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਕਾਰਨ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹੜ੍ਹ ਮਗਰੋਂ ਮਲਬੇ ਨਾਲ ਭੋਟੇਕੋਸ਼ੀ ਨਦੀ ਦਾ ਵਹਾਅ ਰੁਕਣ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਝੀਲ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਮੁੜ ਅਚਾਨਕ ਹੜ੍ਹ ਆਉਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਨਦੀ-ਕਿਨਾਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ।
UNICEF ਅਨੁਸਾਰ ਹੜ੍ਹ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 17 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਨੁੱਖੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 18 ਸਕੂਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ 20 ਹੋਰ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਚਾਰ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਖੋਜ, ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤ ਰਾਹਤ ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਹਾਲੇ ਪੂਰੀ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ, ਇਸ ਲਈ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਅਤੇ ਲਾਪਤਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ।
